Cv schrijven: zo maak je stap voor stap een sterk cv

Een goed cv vertelt een recruiter in een paar seconden wie je bent, wat je kunt en waarom je past bij de vacature. Het hoeft geen kunstwerk te zijn: een duidelijk overzicht met concrete voorbeelden werkt beter dan een creatief ontwerp vol vage termen. In deze gids loop je stap voor stap door alle onderdelen van een Nederlands cv, met voorbeelden van zinnen die wel en niet werken. De tips gelden ook als je in Vlaanderen solliciteert; waar het verschilt, staat dat erbij.

Stap 1: begin bij de vacature, niet bij je cv

De grootste fout bij het schrijven van een cv is dat je één versie maakt en die naar elke werkgever stuurt. Lees eerst de vacature twee keer en markeer:

• Harde eisen: diploma (mbo, hbo, wo of in Vlaanderen bachelor/master), rijbewijs, certificaten zoals VCA, BHV of een BIG-registratie.
• Taken: wat ga je de hele dag doen? Plannen, adviseren, verkopen, programmeren, zorg verlenen?
• Kernwoorden: de termen die steeds terugkomen, zoals "klantgericht", "Exact Online", "Scrum" of "ouderenzorg".

Die woorden en eisen bepalen straks wat bovenaan je cv staat en welke ervaring je uitgebreid beschrijft. Veel werkgevers gebruiken bovendien software die cv's op trefwoorden scant. Hoe dat werkt, lees je in onze gids over een ATS-vriendelijk cv.

Stap 2: de vaste onderdelen van een cv

Een Nederlands cv heeft meestal deze opbouw, in deze volgorde:

1. Personalia (contactgegevens)
2. Persoonlijk profiel (3 tot 5 zinnen)
3. Werkervaring
4. Opleiding
5. Vaardigheden en talen
6. Eventueel: certificaten, nevenactiviteiten, vrijwilligerswerk, hobby's

Ben je student of net afgestudeerd? Zet dan opleiding vóór werkervaring, omdat je diploma op dat moment je sterkste punt is. Meer daarover in de gids cv zonder werkervaring.

Personalia: kort en zakelijk

Vermeld je naam, woonplaats, telefoonnummer, e-mailadres en eventueel je LinkedIn-profiel. Een volledig adres is niet meer nodig; je woonplaats is genoeg om te laten zien of de reisafstand haalbaar is. Gebruik een zakelijk e-mailadres, zoals voornaam.achternaam@gmail.com, en niet het adres dat je op je vijftiende hebt aangemaakt.

Wat je niet hoeft te vermelden: je BSN (in België: rijksregisternummer), burgerlijke staat, religie, aantal kinderen of je gezondheid. Je geboortedatum en nationaliteit zijn ook optioneel. Nationaliteit of verblijfsstatus kan wel relevant zijn als je van buiten de EU komt en de werkgever wil weten of je mag werken; dan volstaat een korte regel als "Werkvergunning: ja".

Persoonlijk profiel: je pitch bovenaan

Direct onder je personalia staat een korte alinea die samenvat wie je bent als professional. Noem je functie of opleiding, je aantal jaren ervaring, twee of drie sterke punten en wat je zoekt. Vermijd lege woorden zoals "gemotiveerd", "flexibel" en "teamplayer" zonder bewijs.

Uitgebreide formules en voorbeelden vind je in de gids over het persoonlijk profiel op je cv.

Stap 3: werkervaring die laat zien wat je bereikt hebt

Werkervaring zet je in omgekeerd chronologische volgorde: je huidige of laatste baan bovenaan. Per functie vermeld je:

• functietitel
• werkgever en plaats
• periode (maand en jaar, bijvoorbeeld "mrt 2021 – heden")
• 3 tot 6 opsommingstekens met taken en vooral resultaten

Het verschil tussen een gemiddeld en een sterk cv zit in die opsommingstekens. Beschrijf niet alleen wat je deed, maar ook wat het opleverde. Begin elke regel met een werkwoord en maak het zo concreet mogelijk: aantallen, bedragen, percentages, tijdwinst.

Heb je geen exacte cijfers? Een goede schatting ("circa 20 bestellingen per dienst") is prima, zolang je die in een gesprek kunt onderbouwen. Verzin nooit cijfers; een recruiter vraagt er vaak naar door.

Wil je zien hoe dat er in jouw vak uitziet? Bekijk de cv-voorbeelden per beroep, bijvoorbeeld het cv van een verpleegkundige of een klantenservicemedewerker.

Hoe ver ga je terug?

Als vuistregel beschrijf je de laatste tien tot vijftien jaar uitgebreid. Oudere functies kun je samenvatten in één regel, zoals "Eerdere functies in de horeca en detailhandel (2004–2010)". Bijbaantjes van tijdens je studie laat je weg zodra je een paar jaar relevante ervaring hebt, tenzij ze iets toevoegen voor de functie.

Stap 4: opleiding, cursussen en certificaten

Ook opleidingen zet je in omgekeerd chronologische volgorde. Vermeld de naam van de opleiding, het niveau, de onderwijsinstelling, de plaats en het jaar van afronding. Bijvoorbeeld:

Hbo Bedrijfskunde, Hogeschool Utrecht, 2019 – 2023 (diploma behaald)

Je middelbare school (vmbo, havo, vwo, of in Vlaanderen het secundair onderwijs) vermeld je alleen als dat je hoogste diploma is of als je net van school komt. Cijfers en een scriptieonderwerp noem je alleen als ze relevant of opvallend goed zijn.

Cursussen en certificaten krijgen vaak een eigen kopje. Denk aan VCA, BHV, een heftruckcertificaat, Prince2, Google Analytics of een taalcursus. Zet alleen cursussen erop die iets zeggen over de functie; een eendaagse workshop van acht jaar geleden voegt weinig toe.

Stap 5: vaardigheden en talen

Maak een korte lijst van je belangrijkste vaardigheden, afgestemd op de vacature. Splits ze eventueel in vakkennis (software, machines, methodes) en persoonlijke vaardigheden. Een losse lijst bijvoeglijke naamwoorden overtuigt niet; laat liever in je werkervaring zien waar je die vaardigheid hebt ingezet.

Voor talen gebruik je bij voorkeur het ERK-niveau (Europees Referentiekader, A1 tot en met C2), bijvoorbeeld "Engels: C1, Duits: B1". Dat is voor werkgevers in heel Europa begrijpelijk. In de gids vaardigheden op je cv lees je welke skills werkgevers zoeken en hoe je ze bewijst.

Stap 6: hobby's, vrijwilligerswerk en nevenactiviteiten

Hobby's zijn geen verplicht onderdeel, maar ze kunnen een gesprek op gang brengen of iets laten zien wat elders ontbreekt. "Lezen en reizen" zegt weinig. "Trainer van een jeugdteam bij de lokale voetbalclub (O13, twee keer per week)" laat zien dat je verantwoordelijkheid neemt en met mensen kunt omgaan.

Vrijwilligerswerk, een bestuursfunctie bij een vereniging of mantelzorg mag je gewoon vermelden. Zeker als je weinig werkervaring hebt of een periode zonder betaald werk moet verklaren, is dat waardevolle informatie. Hoe je zo'n periode eerlijk uitlegt, lees je in de gids over een gat in je cv.

Stap 7: lengte, opmaak en foto

De meeste Nederlandse en Vlaamse werkgevers verwachten een cv van één tot twee A4'tjes. Starters kunnen prima met één pagina toe. Met meer dan tien jaar ervaring zijn twee pagina's normaal. Meer dan twee pagina's is alleen gebruikelijk in de wetenschap of bij zeer senior functies.

Houd de opmaak rustig: een duidelijk lettertype zoals Calibri, Arial of Lato in 10 tot 12 punt, genoeg witruimte en consistente koppen. Een kleuraccent mag, maar de inhoud moet de aandacht krijgen. Meer over indeling, lettertypen en de keuze tussen een chronologisch en functioneel cv vind je in de gids over cv-opmaak en indeling.

Een foto op je cv is in Nederland en België gebruikelijk maar niet verplicht. Kies je ervoor, gebruik dan een recente, professionele foto. Lees de afwegingen in foto op je cv: wel of niet?

Wil je niet zelf met marges en kolommen stoeien? Kies een van de cv-templates en vul je gegevens in; de opmaak blijft dan automatisch netjes.

Stap 8: stem je cv af op elke vacature

Je hoeft niet voor elke sollicitatie een nieuw cv te schrijven, maar wel een paar onderdelen aan te passen. Dat kost tien tot vijftien minuten en maakt een groot verschil:

• Persoonlijk profiel: noem de functie waarop je solliciteert en de twee eisen die het belangrijkst zijn.
• Volgorde van opsommingstekens: zet per functie de meest relevante resultaten bovenaan.
• Vaardigheden: gebruik dezelfde termen als de vacature. Staat er "Microsoft Dynamics", schrijf dan niet alleen "ERP-systemen".
• Weglaten: haal ervaring weg die niets met deze functie te maken heeft, zodat de relevante dingen meer ruimte krijgen.

Bewaar per sollicitatie de versie die je hebt verstuurd. Dan weet je in het gesprek precies wat de werkgever van je heeft gelezen.

Stap 9: controleren en versturen als pdf

Een taalfout op je cv valt op, zeker bij functies waarin je veel schrijft of klanten te woord staat. Controleer je cv daarom op deze punten:

1. Spelling en d/t-fouten: lees je tekst hardop of laat iemand anders meelezen. Let op samenstellingen: "klantenservice", "werkervaring" en "projectleider" schrijf je aan elkaar.
2. Consistentie: gebruik overal dezelfde datumnotatie, dezelfde tijdsvorm en dezelfde opmaak voor koppen.
3. Contactgegevens: bel jezelf niet, maar controleer je telefoonnummer en e-mailadres wel cijfer voor cijfer.
4. Bestandsnaam: noem het bestand bijvoorbeeld "cv-anna-de-vries.pdf" in plaats van "cv definitief nieuw 3.pdf".
5. Bestandsformaat: verstuur je cv als pdf, tenzij de vacature uitdrukkelijk om Word vraagt. Een pdf ziet er op elk apparaat hetzelfde uit.

Twijfel je of de software van een werkgever je pdf goed kan lezen? Upload je cv in de gratis ATS-cv-checker en je ziet welke informatie eruit komt en wat je kunt verbeteren.

Stap 10: een sollicitatiebrief erbij

Bij de meeste vacatures stuur je naast je cv ook een sollicitatiebrief, in Vlaanderen vaak motivatiebrief genoemd. Je cv laat zien wat je hebt gedaan; je brief legt uit waarom je deze baan wilt en waarom je bij deze werkgever past. Herhaal dus niet je cv, maar kies twee of drie voorbeelden die aansluiten bij de vacature. Hoe je dat aanpakt, lees je in een sollicitatiebrief schrijven.

Checklist: je cv in één oogopslag

• Naam, woonplaats, telefoon, e-mail en eventueel LinkedIn staan bovenaan.
• Een persoonlijk profiel van 3 tot 5 zinnen, afgestemd op de functie.
• Werkervaring en opleiding in omgekeerd chronologische volgorde.
• Per functie concrete resultaten, liefst met cijfers.
• Vaardigheden en talen met ERK-niveau, in de termen van de vacature.
• Maximaal twee pagina's, rustige opmaak, geen spelfouten.
• Opgeslagen als pdf met een duidelijke bestandsnaam.

Meer tips over solliciteren vind je op de CVera-blog.